Prof. dr. Christophe Vanroelen, Docent Sociologie en Onderzoeker VUB

Het loopbaandebat wordt grotendeels gedomineerd door drie kwantitatieve thema’s: (1) Meer mensen aan het werk, door minder werkloosheid en langere beroepsloopbanen. (2) Meer werken, door wanneer nodig op een flexibele manier meer werkuren te presteren; (3) Goedkoper werken, met name de stelling dat de loonkost van Belgische werknemers te hoog is. Twee andere thema’s komen veel minder prominent aan bod: (4) de noodzaak voor meer arbeidskwaliteit en (5) het belang van zekerheid over de toekomst van job en carrière. Deze laatste thema’s zijn nochtans onlosmakelijk verbonden met de eerste. Meer zelfs, ze kunnen worden beschouwd als noodzakelijke voorwaarden voor een billijk arbeidsmarktbeleid (en eindeloopbaandebat).

“Voortdurende onzekerheid als gevolg van precaire arbeidsstatuten, flexibele uurroosters, herstructurering, … kunnen worden beschouwd als als “ziekmakende” omstandigheden met een hoge maatschappelijke kost. Werkgevers zullen moeten worden aangezet om duurzame tewerkstelling in vast dienstverband weer meer tot de hoeksteen van hun human resourcebeleid te maken.”

“Uit recent wetenschappelijk onderzoek van Eurofound bleek nog dat lager geschoolden en werknemers in een job met een slechte arbeidskwaliteit het veel minder realistisch achten dat ze hun job tot aan hun pensioen zullen volhouden. Een lineair debat over het verhogen van de pensioenleeftijd is met andere woorden niet alleen sociaal onrechtvaardig, maar ook weinig realistisch. “

Lees hier de volledige impulsnota: Impuls#26 – Christophe Vanroelen – Welzijn en zekerheid: vergeten elementen in het loopbaandebat

Share →

One Response to Christophe Vanroelen – Welzijn en zekerheid: vergeten elementen in het loopbaandebat?

  1. Stefaan Colpaert zegt:

    Over het ziekmakend effect van arbeid, tenminste als men het heeft over verloond werken (er zijn ook vormen van niet verloond werken), en terwijl de uiterste polen van zelfrealisatie en constante onderwerping (marxistisch aliënatie) uit de weg worden gegaan, vindt men in de medische literatuur (Pubmed) het volgende :
    1) Het effect op hart- en vaatziekten lijkt het best gedocumenteerd (en dit hoewel het verband enkel op bevindingen van observationele studies (die een associatie door observatie van subjecten onderhevig aan een effect niet meer dan hypothetisch mogelijk causaal kan naar voor schuiven). Zittend werk en meer abstract sedentarisme is geassociëerd met obesitas (= overgewicht) en mogelijks ook hiermee verband houdende ouderdoms type diabetes (= suikerziekte) (o.a; Harefuah 2013:157 (1) 43-8) . Hoge werkdruk houdt ook risico in voor hoge bloeddruk (o.a. Am J Publ Health 2013, 103(3) 261-71) of J Hypertension Suppl 1996, 14(5) S179-85). Hoge job onzekerheid kan zelfs leiden, mogelijks via daaruit volgende medicatie en vooral tabaksabusus tot een verhoogd risico op TIA/CVA (=cerebro vasculair accident (wat kan leiden tot het niet kunnen gebruiken van een lichaamshelft) (o.a. Stroke Res Treat 2012:873-878). Ook ter hoogte van het hart wordt een gelijkaardig risico gerapporteerd voor mensen met lange werkuren : 40% meer risico op hartslagaderverstopping en/of -kalking (o.a. Am J epidemiol 2012:176:586-96)
    2) Burnout kent in de medische literatuur geen exacte definitie, en dat hoewel geclaimd wordt dat het wel een aparte entiteit vormt tussen de aanpassingsstoornissen (aanpassen aan steeds hetzelfde werk of steeds maar wisselend werk, wat lijkt het lastigst ?), Getypeerd als emotionele uitputting en/of depersonalisatie en/of verminderde zelfontplooiingskans, wordt ook burnout voorgesteld als onafhankelijke risicofactor op cardio-vasculair risico (o.a. Presse Med 2012 41 (11) : 1056-63). Een ander artikel legt een link tussen burnout en “neuroticisme” (o.a. Bundesgesudheitsblatt 2012 55 (2) : 164-71)
    3) In meer populaire literatuur wordt hogere jobonzekerheid onderkend als zelfmoordkansvergrotend (the independent Nov 18 th 2010). Ook correlaat hiervan in medische literatuur : psychosociale stressors als hoge jobvereisten, lage beslissingsbevoegdheid, onevenwicht arbeidslast/verloning en hoge jobonzekerheid wordeen ovvergesteld als oorzaak van angst, depressie, zelfmoord en gezinsdisruptie (o.a. Scandinavian Journal of work environment and health 2006 vol 132 (6) 443-462). In Uk gingen in 2008/2009 11,4 millioen werkdagen verloren (+ de kost door presenteisme (aanwezig zijn maar weinig uitvoeren).(hse.gov.uk/statisticis/caudis/stress/ of nog Occupational Medicine 2008 vol 58, 8,552-554).

    Over het algemeen mag je dus wel stellen dat er argumenten (men kan discussiëren over hun hoehardheid) (met literatuur kun je ook vaak alle kanten op) kunnen weerhouden voor de hypothese dat verloond werken in z’n actuele vorm ongezonde kantjes kan hebben via onderkende maar wellicht ook minder onderkende mechanismes. De vraag is wel of de zieke 50 ‘ers door natuurlijke evolutie, door al 25 jaar hetzelfde werk doen of door iets anders zich ziek melden (laat de dokter dan maar oordelen, zeker geen makkie). En of we in een eerder Levinasiaanse economie met meer inkomensgerateerde vraagprijzen voor basisconsumptiegoederen (waardoor potentiëel minder mensen die boven hun stand leven) er anders voorstaan..

Geef een reactie